Klimaatbestendig

Op deze pagina geven we u een kort overzicht hoe Arnhem ervoor qua klimaatbestendigheid. Hoe kunnen we onze stad en het stadsklimaat beschermen en zo nodig verbeteren tegen het veranderende klimaat?

Wateroverlast

Op 28 juli 2014 heeft Arnhem te maken gehad met een extreme regenbui. Binnen 2 uur viel er in Arnhem-Noord tussen de 80 en 130 mm. neerslag. Dat heeft veel overlast en schade veroorzaakt. Na deze regenbui hebben we in de meeste wijken van Arnhem-Noord een zogenaamde wijkschouw gehouden. Deze wijkschouwen  hebben we samen met woningbouwcorporaties en het waterschap Rijn en IJssel uitgevoerd. Tijdens de wijkschouwen hebben bewoners hun ervaringen en suggesties voor om hun wijken beter bestand te maken tegen zware regenbuien aangegeven. We hebben afgesproken dat we deze aanbevelingen meenemen als wij in de buurt werkzaamheden gaan uitvoeren. Alle informatie die wij hebben ontvangen hebben geleid tot een kaart (pdf 1731kB) met daarop de wateroverlastplekken en daarna tot een beleidsplan (pdf 994kB) hoe Arnhem in de aankomende decennia de wateroverlast wil aanpakken.

In 2015 heeft Arnhem een zogeheten Stresstest light van het ministerie gewonnen. In dit onderzoek (pdf 8878kB) heeft een verdiepingsslag plaatsgevonden voor 2 klimaatthema's voor 2 gebieden in Arnhem, te weten het Centrum en Kronenburg-Vredenburg. De ervaringen die we hebben opgedaan in dit onderzoek dragen weer bij aan de kennis om de gehele stad klimaatbestendiger te maken. 

Arnhem Klimaatbestendig

Arnhem Klimaatbestendig is een netwerk dat met kleine lokale investeringen initiatieven van bewoners, bedrijven, overheden en instellingen met elkaar verbindt. De gemeente is een van de deelnemende partijen aan het netwerk, naast organisaties zoals het Waterschap Rijn- en Ijssel en het Natuurcentrum Arnhem. Verdere inspiratie en info over projecten vindt u op de website van het platform.

Hitte in kaart gebracht

Wat zijn de gevolgen van hitte voor de stad en haar bewoners? Het effect van hitte voor Arnhem hebben we in beeld gebracht met de hittekaart (pdf,293kB). In de gebieden met een hoog risico op opwarming (rood en in mindere mate oranje op de kaart) willen we de situatie verbeteren. Gebieden die koelte produceren (groen op de kaart) moeten we beschermen. Dit doen we door het gericht toepassen van diverse maatregelen: meer groen, minder verharding, ander materiaalgebruik, beschaduwing, meer water en ventilatie, verkoeling door de wind.

Hoe voorkomen we opwarming?

Op de hitte-attentiekaart zie wat je op welke plek in Arnhem kunt doen om de opwarming te verminderen of juist het klimaat te beschermen. De meest zinvolle en effectieve maatregelen zijn groen (vergroenen), minder verharding, gebruik maken van ventilatie en dalwinden (verkoeling) en gebruik van materialen die minder warmte vasthouden en in zich opnemen.

Groen

Door verdamping en schaduw koelt groen de omgeving. De temperatuur in parken is al snel 5 °C lager dan in de stad. Groene gevels en daken houden een gebouw koel. Doordat groene gevels nauwelijks warmte opnemen en later afgeven, koelt het ook de omgeving. Toename van groen in combinatie met de afname van verharding draagt helemaal sterk bij. Zie voor meer informatie over enkele groene maatregelen de factsheets (bron: ministerie van I&M, Deltaprogramma):

De aanleg van groen levert tevens een grote bijdrage aan de opvang van fijnstof en daarmee aan de luchtkwaliteit.

Water

Door verdamping heeft water ook een verkoelend effect. Bij stromend water (rivieren en beken) is dit sterker dan bij stilstaand water. Fonteinen koelen de omgeving het sterkst. Water slaat veel warmte.’s Nachts kan stilstaand water daardoor de omgeving juist opwarmen. Zie voor meer informatie (bron: ministerie van I&M, Deltaprogramma):

Ventilatie

Tijdens een hittegolf kan de wind voor verkoeling zorgen en de opwarming van de stad beperken. De wind voert koelere lucht aan en warme lucht af. Temperatuurverschillen tussen open groene gebieden en de stad zelf zorgt voor een atmosferisch drukverschil. Dat zorgt voor een verkoelende luchtstroom de stad in. Dit effect rijkt 20 tot 1.000 meter diep de stad in. Gebouwen kunnen deze verkoelende luchtstroom blokkeren. Smalle straten hebben deels hetzelfde effect al kan in die straten de zon ook minder gemakkelijk de grond bereiken.

Dalwinden

Specifiek voor Arnhem is er daarnaast nog sprake van verkoeling door dalwinden. Deze luchtstromen zijn heel zwak en daarom snel te verstoren. Voor Arnhem wel een factor waarmee rekening moet worden gehouden. Toevoegen van bebouwing op die plekken zou de dalwinden laten verdwijnen.

Verharding, materiaalkeuze

De mate waarin warmte wordt opgenomen wordt bepaald door de kleur en het soort materiaal. Stenige materialen, zeker als ze ook donkere kleuren hebben, bepalen hoeveel warmte wordt opgenomen en ’s nachts weer wordt afgeven. Gebouwen, maar ook straten (zwart!), kunnen overdag grote hoeveelheden warmte opslaan. Een bitumendak warmt overdag zeer sterk op, en geeft die warmte af aan de rest van het gebouw (bron: ministerie van I&M, Deltaprogramma):

Maar het comfort buiten is ook te verbeteren door bijvoorbeeld straten te beschaduwen door het ophangen van doeken (zie factsheet pdf, 520kB), schaduwwerking op gebouwen (factsheet pdf, 180kB) en het gebruik van zonwering (factsheet pdf, 185 kB).