Klimaatplan gemeente

We hebben als gemeentelijke organisatie een Klimaatplan uitgewerkt waarin  onze CO2-footprint en CO2-reductiemaatregelen en -doelen voor de komende jaren zijn vastgesteld. 

Om de klimaatverandering te beperken is het belangrijk dat de uitstoot van broeikasgassen sterk vermindert. Dit betekent dat er ook in Arnhem een overgang moet plaatsvinden van fossiele energie naar schone energie. Ook de gemeente heeft daarin een taak. We willen dan ook het goede voorbeeld geven en dat aan onze inwoners, bedrijven en andere organisaties laten zien. Dat doen we onder andere door een Klimaatplan vast te stellen en ons te laten certificeren voor de zogeheten CO2-prestatieladder. 

We hebben de ambitie om ons eind 2019 te laten certificeren op niveau 3 van deze ladder. Een certificaat op de CO2-Prestatieladder laat naar de buitenwereld zien wat we doen om de uitstoot van CO2 en het gebruik van energie te verlagen. Het helpt ons ook om onze ambities voor energie en klimaat werkelijkheid te maken. Er zijn al verschillende maatregelen uitgevoerd, zoals regionaal opgewekte groene stroom door de gemeente Arnhem en het Sportbedrijf, zonnepanelen op de eigen panden, het gefaseerd vervangen van openbare verlichting door LED-lampen en het verduurzamen van het wagenpark. 

U leest meer over onze doelstellingen en aanpak in ons Klimaatplan (pdf, 441kB).

Co2-footprint eerste helft 2020

De CO2-footprint over de eerste helft van 2020 van de gemeente Arnhem, Scalabor en Sportbedrijf Arnhem is weer ietsje lager in vergelijking met de eerste zes maanden van 2019. De verwachting is dat corona ook hier van invloed is geweest. 

In het eerste halfjaar van 2020 bedroeg de gemeentelijke CO2-footprint 2.480 ton CO2, Deze uitstoot werd vooral veroorzaakt door elektriciteitsverbruik van panden en openbare ruimte, aardgas en stadswarmte voor panden en het doelgroepenvervoer. Ten opzichte van 2018 is de uitstoot in het eerste halfjaar van 2020 met 10% gedaald. De reductiedoelstelling voor 2023 is 40% ten opzichte van 2018.  

Grafiek met voortgang per halfjaar.

Corona

Een deel van deze daling is naar verwachting toe te schrijven aan de impact van corona en niet het gevolg van besparingsmaatregelen. We zijn daarom voorzichtig in het trekken van conclusies over de voortgang op onze doelstellingen. Vanwege corona is zowel het jaar 2020 als de eerste helft van 2021 waarschijnlijk niet representatief voor de totale trend. Tegelijkertijd kijken we hoe we het hybride werken een permanent vervolg kunnen geven, ook na de pandemie.  
De belangrijkste dalingen in de footprint zijn een lager energieverbruik bij de zwembaden en andere sportaccommodaties, bij het stadhuis en het Stadskantoor en bij de gemeentewerf. Ook zien we steeds meer resultaat van het opwekken van stroom door zonnepanelen op de panden. Op het gebied van mobiliteit laat ook het wagenpark een lager verbruik zien in 2019 en zijn de overige zakelijke reizen ook zeer sterk gedaald. Voor het doelgroepenvervoer waren nog geen gemeten gegevens beschikbaar voor 2020. Hierdoor is nu gebruikgemaakt van een schatting op basis van 2019, maar de verwachting is dat de werkelijk gereden kilometers lager liggen vanwege corona.   
Hoewel er al een reductie zichtbaar is, zal het effect van veel maatregelen pas in de komende jaren zichtbaar worden. Hierbij gaat het om maatregelen zoals het overstappen op groene stroom, het verder verduurzamen van het wagenpark en het doelgroepenvervoer en de energieneutrale gemeentewerf. 

De gezamenlijke klimaat- en energie-ambities van gemeente, Scalabor en Sportbedrijf Arnhem zijn vastgelegd in het Klimaatplan(pdf, 441kB)

CO2-footprint 2019

De gemeente Arnhem, arbeidsontwikkelbedrijf Scalabor en Sportbedrijf Arnhem zijn goed op weg met hun gezamenlijke klimaat- en energie-ambities. Uit de meest recente CO2-footprint blijkt namelijk een lichte daling in vergelijking met 2018.

De maatregelen die grote impact hebben op onze CO2-footprint moeten we nog nemen en zijn nog niet terug te zien in die van 2019, maar toch hebben we al een lichte daling te pakken van onze CO2-footprint.

Uitstoot gedaald

In 2019 bedroeg de CO2-footprint 5.348 ton CO2. Deze uitstoot werd vooral veroorzaakt door elektriciteitsverbruik van panden en openbare ruimte, aardgas en stadswarmte voor panden en het doelgroepenvervoer. Ten opzichte van 2018 is de uitstoot in 2019 met 3,3% gedaald.

De belangrijkste dalingen in de footprint zitten in een lager aardgasverbruik bij het Sportbedrijf, een lager gebruik van stadswarmte bij zowel de gemeente als Scalabor en het opwekken van stroom door zonnepanelen op de panden. Op het gebied van mobiliteit laat ook het wagenpark een lager verbruik zien in 2019. 

De gezamenlijke reductiedoelstelling is 40% in 2023 ten opzichte van 2018. Hoewel er nu dus al een kleine reductie zichtbaar is, zal het effect van veel van de kernmaatregelen pas zichtbaar worden vanaf 2020. Daarbij zijn vooral het overstappen op groene stroom (uiterlijk 2023), verdere verduurzaming van het wagenpark en van het doelgroepenvervoer en een energieneutrale Gemeentewerf (uiterlijk 2023) belangrijke maatregelen.

Verbeteringen 

Naast de eigenlijke reductiemaatregelen is afgelopen periode veel aandacht besteed aan o.a. interne communicatie, bewustwording en gedragsverandering. Ook zijn grote stappen gezet in het verbeteren van het inzicht in de energieverbruiken van het vastgoed en hebben alle aansluitingen van openbare verlichting inmiddels een slimme meter. De klimaat- en energie-ambities hebben de organisaties gezamenlijk vastgelegd in het Klimaatplan.​​​ Daarin staan ook allerlei concrete maatregelen genoemd. 

Footprint_2019

CO2-footprint 2018

De CO2-footprint in 2018 voor de gemeentelijke organisatie (gemeente Arnhem, Sportbedrijf Arnhem en Scalabor) bedroeg 5.387 ton CO2. Hieronder vallen de directe emissies als gevolg van aardgasverbruik en brandstofverbruik door (bedrijfs)wagens, materieel en doelgroepenvervoer en de indirecte emissies als gevolg van ingekochte elektriciteit en stadswarmte, zakelijke ov-reizen, zakelijke vliegreizen en gedeclareerde zakelijke kilometers.

CO2-footprint: zakelijke autoreizen 6%, elektriciteit 4%, aardgas verwarming 24%, stadswarmte 17%, doelgroepenvervoer 12%

Ambities

Onze uiteindelijke ambitie is een energieneutrale en klimaatneutrale gemeentelijke organisatie. In 2021 is een plan klaar waarin we de plannen en doelen voor de lange termijn richting 2030 hebben uitgewerkt. We willen in 2023 40% CO2-reductie hebben bereikt ten opzichte van 2018. Afgezet tegen een footprint van 5.387 ton CO2 in 2018 betekent dat een verlaging van 2.155 ton CO2, dus een footprint van 3.232 ton CO2 in 2023.

Voor het behalen van de doelstellingen volgen we de Plan-Do-Check-Act cyclus. Halfjaarlijks rapporteren en communiceren we onze voortgang ten opzichte van deze doelstelling. Afhankelijk van de besluitvorming over investeringsvoorstellen kunnen we, conform de PDCA-cyclus, het pakket aan maatregelen bijstellen en / of aanvullen. Dit geldt ook voor de  ambitieuze maar ook haalbare doelstellingen.
Najaar 2019 is Arnhem gecertificeerd op niveau 3 van de CO2-Prestatieladder. De ambitie is er om in 2021 niveau 4 te behalen en niveau 5 in 2023 Deze hogere niveaus helpen ons het nodige inzicht te krijgen om ook richting klimaatneutraliteit in de keten te werken. 

CO2-reductiemaatregelen

De belangrijkste maatregelen voor het behalen van de CO2-reductiedoelstelling zijn:

  • Verduurzamen van en besparen in de panden (doorlopend)
  • Overstappen op en verder vergroenen van groene stroom (uiterlijk 2023)
  • Duurzaam aanbesteden doelgroepenvervoer (2019)
  • Energieneutrale gemeentewerf (uiterlijk 2023)
  • Verduurzamen wagenpark en stimuleren alternatieve vormen van vervoer (doorlopend)

Met onze maatregelen wordt in totaal 40% CO2-reductie gerealiseerd. Een belangrijke algemene maatregel, die alle andere maatregelen ondersteunt, is het verbeteren van het inzicht in het energieverbruik. Dit maakt het beter mogelijk om te sturen op basis van gedetailleerde verbruiksgegevens en zo effectief energiemanagement toe te passen en te verbeteren. Het inventariseren en volgen van effecten van maatregelen staat daarbij centraal. 

Voor meer informatie, mail maud.wolf@arnhem.nl.

Zonnepanelen op het dak van het stadhuis