Bodemenergie / Warmte-Koude opslag

Het gebruik van bodemenergie is een duurzame wijze om een woning of pand te verwarmen en te koelen.

Bodemenergie van een diepte van 80-200 meter heet warmte-koude-opslag (WKO). De bodem in Arnhem is hier heel geschikt voor, er wordt dan ook veel gebruik van gemaakt.

Gesloten bodemenergiesystemen

Een gesloten bodemenergiesysteem wisselt warmte en koude uit met de bodem met behulp van kunststof bodemlussen die gevuld zijn met water en een anti-vriesmiddel. Het water komt niet in direct contact met het grondwater. Er is geen sprake van een actieve verplaatsing van grondwater door het systeem. Een andere benaming is bodemwarmtewisselaar of warmtepomp. In de winter onttrekt het systeem warmte aan de bodem die in de warmtepomp wordt doorgegeven aan het gebouw. In de zomer onttrekt het systeem koude lucht die wordt doorgeven aan het gebouw. Het kan gaan om een individuele woning, een aantal woningen of een klein utiliteitsgebouw. 

Melden van gesloten bodemenergiesystemen / warmtepompen / bodemwarmtewisselaars

Per 1 juli 2013 is het verplicht om de aanleg van een nieuw gesloten bodemenergiesysteem (warmtepomp, bodemwarmtewisselaar) te melden bij de gemeente Arnhem. Voor een klein systeem geldt een meldingsplicht, voor een groot systeem (>70 kW) een vergunningplicht. Bestaande gesloten bodemenergiesystemen mogen vrijwillig gemeld worden.

  • Het melden van een gesloten bodemenergiesysteem gebeurt via het Omgevingsloket online. U krijgt toegang tot het Omgevingsloket met uw DigiD.
  • Bedrijven melden via de Activiteitenbesluit Internet Module: https://www.aimonline.nl
  • De Omgevingsdienst Regio Arnhem ontvangt en behandelt de meldingen in opdracht van de gemeente Arnhem. 
  • Er zijn geen kosten (leges) verbonden aan een melding of vergunningaanvraag.

Waarom melden?

Wanneer bodemenergiesystemen te dicht bij elkaar staan ontstaat er onderling negatieve beïnvloeding en wordt het rendement minder. Door nieuwe en bestaande systemen te melden, worden deze beschermd tegen negatieve beïnvloeding. Voor nieuwe systemen is het verplicht te melden, voor bestaande systemen is dit vrijwillig. Let wel: in grondwaterbeschermingsgebieden mogen geen bodemenergiesystemen worden aangelegd. Kijk voor meer informatie hierover op de website van de provincie Gelderland: www.gelderland.nl

Ook bestaande systemen melden

De ligging van de bestaande gesloten systemen is bij de gemeente Arnhem vaak niet bekend omdat er geen meldingsplicht was. Om goed met elkaar rekening te kunnen houden en onderlinge beïnvloeding te voorkomen, is het belangrijk dat ook de ligging van de bestaande gesloten systemen bekend wordt. Het melden van deze bestaande systemen is niet verplicht, maar kent wel voordelen. Het voordeel van het melden van een vóór 1 juli 2013 geïnstalleerd gesloten bodemenergiesysteem is dat dit dan wettelijk wordt beschermd tegen negatieve beïnvloeding door een bodemenergiesysteem dat later wordt geplaatst in uw directe omgeving.

Informatie en vragen

Meer informatie vindt u in bijgevoegde brochure van Rijkswaterstaat (pdf 315 kB) en op de website: www.allesoverbodemenergie.nl. Heeft u nog een vraag, stuurt u dan een e-mail met uw vraag naar bodem@arnhem.nl.

Open bodemenergiesystemen

Bij een open bodemenergiesysteem wordt grondwater uit de ene bron onttrokken en na gebruik terug in de bodem via de andere bron geïnfiltreerd. In de winter wordt grondwater uit de warme bron opgepompt en bijgewarmd door een warmtepomp voor verwarming. Het afgekoelde water wordt teruggepompt in een andere bron. Na ongeveer een half jaar wordt de circulatierichting omgedraaid. In de zomer wordt grondwater uit de koude bron gebruikt voor koeling. Het kan gaan om grotere collectieve systemen die meerdere afnemers bedienen of om kleinere individuele systemen. 

Melden van open bodemenergiesystemen

Open bodemenergiesystemen waren al vergunningplichtig. De provincie Gelderland is bevoegd gezag. Voor meer informatie kijk op: www.gelderland.nl

Bodemenergie-ambities gemeente Arnhem

De inzet is om in Arnhem optimaal gebruik te maken van deze duurzame energiemogelijkheid voor verwarming en koeling van gebouwen. De gemeente Arnhem wil regie voeren op de toepassing van bodemenergie. Daarom zijn de volgende producten opgesteld en acties in voorbereiding:

  • Kansenkaarten voor bodemenergie, zie Visie op de ondergrond (H3.3 bodemenergie, blz 23-26)
  • Structuurvisiekaart met gemeentelijke voorkeur en bijbehorende ordeningsprincipes voor toepassing van bodemenergie in Arnhem (uit paragraaf 2.5 van de structuurvisie (pdf 1,8 MB).
  • Bodemenergieplan Centrum Arnhem (Masterplan bodemenergie). Kaart met koude en warme zones voor toepassing van open WKO-systemen en bijbehorende regels (samenvatting kaart en regels, (pdf 3,5 MB). De gemeente Arnhem is van plan de provincie Gelderland te vragen het Masterplan bodemenergie en de regels vast te stellen in beleidsregels.
  • Het bovengenoemde Masterplan bodemenergie is aangevuld met een addendum voor gesloten bodemenergiesystemen (zie addendum masterplan, (pdf 432 kB). De gemeente Arnhem is van plan dit gebied als interferentiegebied aan te wijzen en beleidsregels voor gesloten bodemenergiesystemen vast te stellen.